อนุสาร อสท's
สร้างกระทู้ใหม่ Forum ล่าสุด | 

ศรีสัชนาลัย ตอนที่ 2 จากศิลปะสุโขทัย สู่เครื่องประดับล้ำค่า ที่บ้านท่าชัย

ศรีสัชนาลัย ตอนที่ 2 จากศิลปะสุโขทัย สู่เครื่องประดับล้ำค่า ที่บ้านท่าชัย
หากความสุขเปรียบได้กับคุณค่าของเครื่องประดับ ที่ ตำบลเล็กๆ นอกอำเภอศรีสัชนาลัยอย่างบ้านท่าชัย ทุกห้วงหายใจในนั้นอาจมีค่าดั่งทอง เรากำลังอยู่ในห้องหับที่เต็มไปด้วยความงามของบ้านทองสมศักดิ์ แหล่งรวมช่างทองของศรีสัชนาลัย ที่พลิกผันให้ผู้คนของที่นี่รู้จักคำว่าการงานและหนทางดำเนินชีวิต

“แต่เดิมรุ่นคุณพ่อค่ะ ท่านลองทำงานทองแบบลวดลายโบราณที่ตกทอดมาในของเก่าของสุโขทัย” หญิงสาวหน้าตาสะสวยเธอพูดถึงคุณสมศักดิ์ วงศ์ใหญ่ ผู้เป็นพ่อ ว่าเครื่องทองของบ้านทองสมศักดิ์และหลายๆ ร้านในบ้านท่าชัยนั้น มีจุดเริ่มมาพร้อมๆ กัน

จากลวดลายที่ปรากฏในงานประติมากรรม จิตรกรรม ฝาผนัง หรือลายปูนปั้นประดับในโบราณสถานที่อุทยานฯ ศรีสัชนาลัย คนที่นี่ส่งต่อมันลงสู่งานทำทองรูปพรรณอย่างมีเอกลักษณ์และละเอียดอ่อน

(จากภาพ) ที่ตำบลท่าชัย ร้านทองรูปพรรณของศรีสัชนาลัย ถือเป็นเอกลักษณ์หนึ่งของเมือง
เบื้องหลังความงดงามอร่ามตา คือความปรานีตของช่างทองแห่งบ้านท่าชัย
ผมได้โอกาสเข้าไปในห้องช่างทอง ช่างจรูญ เปรมจิต เชื้อเชิญให้นั่งข้างเขาอย่างเป็นมิตร แวดล้อมด้วยเพื่อนช่างทองทั้งหญิงชายหลากอายุ

ลายโบราณอย่างลายเครือวัลย์ และลายจากปูนปั้นที่วัดนางพญา คือสิ่งที่ช่างทำทองรูปพรรณศรีสัชนาลัยต้อง “เป็น” รวมไปถึงงานลงยาที่ ถือเป็นอีกหนึ่งเอกลักษณ์ของที่นี่ สีลงยาที่ทำจากหินหลากสีนั้นใช้ตกแต่งแทนเพชรพลอย ตกทอดมาแต่สมัยอยุธยา

ในห้องของช่างทองเต็มไปด้วยขั้นตอนและความหลากหลาย รวมไปถึงมากด้วย “กฎเกณฑ์” ที่ฟังแล้วล้วนน่าทึ่ง

“ช่างทองแต่ละคนต้องลงทะเบียนทุกครั้งค่ะ ว่าเบิกทองไปเท่าไหร่ ก่อนกลับต้องเอาเข้าตู้เซฟ กล่องใครกล่องมัน ต้องชั่งน้ำหนักด้วยค่ะ ขาดเกินไม่ได้...

“ทุกคนมีอ่างล้างมือของตน ล้างทุกครั้งก่อนลุกไปไหน ในน้ำนั้นล่ะค่ะ เศษทองที่ติดตามมือปนในน้ำ เอามาร่อน กลับมารวมกันแล้วหลอมใหม่”

ฟังดูคล้ายที่นี่เต็มไปด้วยกฎเกณฑ์ที่บ่มเพาะและสร้างช่างทองคุณภาพเยี่ยมของศรีสัชฯ ขึ้นมาอย่างไร้ที่ติ

ผมเดินไปตามโต๊ะไม้ ดูช่างทองแต่ละคนอย่างเพลิดเพลิน ช่างใหม่ๆ เริ่มงานง่ายๆ ด้วยการทำไข่ปลาเชื่อมติด บางคนละเอียดลึกถึงการถักดิ้นทองให้เป็นสร้อย ฉลุลายบนทองชิ้นเล็ก เช่นนี้เอง ค่ากำเหน็จของทองศรีสัชนาลัยจึงสูงกว่าที่อื่นอยู่ไม่น้อย
เครื่องเงินโบราณแห่งศรีสัชนาลัย ความงามจากศิลปะสุโขทัย
หากทองคำเป็นเรื่องของความเคร่งครัด ละเอียดลออแบบงานศิลปะอุดมคติ ไม่ไกลกัน โลกอีกใบของบ้านท่าชัยก็ชักนำเรามาสู่งานหัตถกรรมบนความงามอีกอย่างที่ความเป็นอิสระนั้นเป็นตัวขับนำเรื่องราว

ตกทอดงานเชิงช่างโบราณมาเช่นกัน แต่กับเครื่องเงิน การแตกยอดต่อเนื่องคล้ายคลี่คลาย ไร้จุดสิ้นสุด

“งานช่างทำเงินใช้เทคนิคและความละเอียดเดียวกับทองครับ แต่มันยืดหยุ่นได้มากกว่า” ลุงลำตัด เบาบาง แห่งร้านลำตัดเครื่องเงินโบราณเล่าสบายในบ่ายฤดูร้อน ไม่ไกลกัน เตือนใจ เบาบาง ลูกสาวที่ยืนยิ้มอยู่ยามคณะทัวร์จากต่างแดนลงมาเพลินกับงานเครื่องเงินนับพันนับหมื่นที่มาจากแรงมือของคนที่นี่
เครื่องเงินศรีสัชนาลัย ที่ถ่ายเทแรงบันดาลใจมาจากงานโบราณ
โลกของเครื่องเงินในโรงเรือนขนาดใหญ่นั้นน่าทึ่งว่ามันมีที่มาจากคนตัวเล็กๆ ที่นั่งกันอยู่ฝั่งตรงข้าม “เราลองผิดลองถูกกันมาเยอะค่ะ สำคัญที่สุดคือเรื่องความประณีต แรกๆ ช่างยังไม่ค่อยชำนาญ งานขายไม่ค่อยได้ ฝึกหัด พัฒนา จนเกิดเป็นความละเอียด เดี๋ยวนี้เด็กๆ เข้ามาฝึก เราเน้นตรงนี้ก่อน” เตือนใจเน้นย้ำเรื่องความประณีตหลายครั้ง ว่าที่มาของแหวน กำไล หรือสร้อยเงินเส้นสวยเหล่านี้ล้วนมีที่มาไม่แตกต่าง

เช่นเดียวกับทองศรีสัชนาลัย เครื่องเงินที่นี่ถ่ายเทแรงบันดาลใจในชิ้นงานมาจากงานโบราณ หล่อหลอมอดีตเข้ากับเตาหลอม และรีด ถัก ลงยา ออกมาด้วยสองมือของคนที่นี่
อนุรักษ์ศิลปะสุโขทัย พร้อมสร้างอาชีพให้ชุมชนยั่งยืน
“มากที่สุดคือทำให้คนในชุมชนมารวมกันค่ะ มีงานทำ บางคนเติบโตออกไปจากเรา ไปเปิดร้านเครื่องเงินของตนเอง บางคนพัฒนาต่อไปเป็นช่างทอง จากนั้นก็รวมกันให้เป็นกลุ่มเป็นก้อน” เตือนใจพูดถึงสิ่งงดงาม สังคมอุดมคติ ซึ่งหากมันเกิดขึ้นจริง ก็ราวตำบลเล็กๆ ของศรีสัชนาลัยแห่งนี้น่าจะเต็มไปด้วยความสุขเช่นความหมายของชื่อเมืองสุโขทัย

เราจมอยู่ในชิ้นงานอันหลากหลายของบ้านท่าชัย แวะไปเยี่ยมร้านทองและร้านเครื่องเงินเล็กๆ อีกสามสี่ร้าน คำตอบจากทุกที่คล้ายคลึงกัน คือมันกลายเป็นอีกหนทางให้คนที่นี่ก้าวเดินนอกเหนือจากโลกเกษตรกรรม

เป็นหนทางที่อุ้มชูโดยโลกโบราณ ทว่าต่อยอดและหยัดยืนด้วยสองมือของนาทีปัจจุบัน
(0)
อนุสาร อสท
RELATED TOPICS
2 ผู้อ่าน
0 ผู้ตอบ
4 ผู้อ่าน
0 ผู้ตอบ
4 ผู้อ่าน
0 ผู้ตอบ
4 ผู้อ่าน
0 ผู้ตอบ
6 ผู้อ่าน
0 ผู้ตอบ
5 ผู้อ่าน
0 ผู้ตอบ
3 ผู้อ่าน
0 ผู้ตอบ
5 ผู้อ่าน
0 ผู้ตอบ
4 ผู้อ่าน
0 ผู้ตอบ
5 ผู้อ่าน
0 ผู้ตอบ
4 ผู้อ่าน
0 ผู้ตอบ
4 ผู้อ่าน
0 ผู้ตอบ
12 ผู้อ่าน
0 ผู้ตอบ
14 ผู้อ่าน
0 ผู้ตอบ
14 ผู้อ่าน
0 ผู้ตอบ
16 ผู้อ่าน
0 ผู้ตอบ
13 ผู้อ่าน
0 ผู้ตอบ
13 ผู้อ่าน
0 ผู้ตอบ